Wiszący od dwóch tygodni nad bramą Stoczni Gdańsk napis “imienia Lenina” został przykryty przez nieznanych sprawców słowem Solidarność. Wcześniej przeciwko rekonstrukcji bramy w PRL-owskim kształcie protestowali pomorscy posłowie PiS i stoczniowa Solidarność.

– Nie wiem, kto to zrobił. My tego nie zrobiliśmy. Ale to było do przewidzenia. Wieszanie Lenina na bramę od początku było głupim pomysłem. Jest akcja i reakcja – powiedział wiceprzewodniczący stoczniowej Solidarności Karol Guzikiewicz.
Rzecznik prasowy prezydenta Gdańska Antoni Pawlak poinformował, że napis “Solidarność” zostanie z bramy usunięty. – Brama to zabytek, a napis został powieszony bez pozwolenia konserwatora zabytków, a w dodatku na cudzej własności (właścicielem bramy jest miasto Gdańsk – red.) – powiedział Pawlak.

Napis “imienia Lenina” zawisł nad stoczniową bramą 14 maja. Powieszono na niej też napisy znane z sierpnia 1980 r. – “Proletariusze wszystkich zakładów łączcie się”, “Dziękujemy za dobrą pracę”, a także postulaty strajkowe. Pojawił się też metalowy Order Sztandaru Pracy. Przed zmianą nad bramą wisiał napis “Stocznia Gdańska S.A.”. Nowa brama została pomalowana szarą farbą, bo taki właśnie kolor miała konstrukcja z 1980 roku; dotychczasowa była ciemnoniebieska.

Przeciwko odtworzeniu bramy nr 2 w historycznym kształcie protestowali posłowie PiS. Anna Fotyga, Andrzej Jaworski i Maciej Łopiński złożyli zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza (PO). Ich zdaniem, działanie Adamowicza to zakazane przez prawo propagowanie idei komunistycznych.

Prokuratura Rejonowa w Gdańsku-Wrzeszczu odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie. Śledczy uznali, że odtworzenie napisu “imienia Lenina” “nie nosi znamion czynu zabronionego”, a rewitalizacja bramy ma przywrócić jej historyczny wygląd, by mogła służyć celom edukacyjnym.

Powrotowi na bramę napisu z Leninem sprzeciwiała się też komisja zakładowa NSZZ “Solidarność” Stoczni Gdańsk. Jej działacze zapowiedzieli, że do rozpoczęcia Euro 2012 chcą powołać komitet ws. odwołania prezydenta Adamowicza.

Kilka dni po powieszeniu nad bramą napisu “imienia Lenina” odbył się happening “Rzucanie jajkiem w Lenina” z udziałem ok. 100 osób. Obok bramy na ogrodzeniu zostały powieszone – jak je nazwano – “portrety przodowników pracy socjalistycznej”. Pod wizerunkiem Lenina znalazły się fotografie premiera Donalda Tuska, Adamowicza, Lecha Wałęsy i posła PO Stefana Niesiołowskiego. Później odbyło się rzucanie jajkami i czerwoną farbą do celu, czyli do powieszonych fotografii.

Genezę pomysłu rekonstrukcji bramy stoczniowej Paweł Adamowicz tłumaczył na swoim blogu. “Przede wszystkim to symbol. To uzmysłowienie nam wszystkim, a szczególnie ludziom urodzonym po upadku komuny, jakim gigantycznym chichotem historii był ten wielki strajk, wielki zryw stoczniowy. Pokazanie, że upadek zbrodniczej ideologii stworzonej przez właśnie Włodzimierza Lenina zaczął się w zakładzie jego imienia. Bo to Lenin stworzył realny komunizm, a pracownicy Stoczni Gdańskiej imienia Lenina ten komunizm obalili” – napisał prezydent Gdańska.

Odtworzenie bramy kosztowało prawie 68 tys. zł. Inspiracją do wykonania tych prac były badania przeprowadzone przez gdańską artystkę Dorotę Nieznalską. W ubiegłym roku, przygotowując jeden ze swoich projektów artystycznych, zbadała losy historycznej bramy wiodącej do stoczni.

Okazało się, że brama, przez którą dziś wchodzi się na teren dawnej stoczni, nie jest tą samą bramą, którą znamy ze zdjęć ze strajków z sierpnia 1980 roku. Dalsze badania wykazały, że pierwotna konstrukcja została zniszczona przez czołg w grudniu 1981 roku, jej pozostałości zdemontowano (nie udało się ustalić, co się z nimi stało), a na jej miejsce zbudowano bramę, która przetrwała do dziś.

Ponieważ brama nr 2 Stoczni Gdańskiej, wraz z sąsiadującym z nią placem Solidarności, gdzie stoi Pomnik Poległych Stoczniowców, oraz salą BHP wpisane są do rejestru zabytków, stanowisko w sprawie jej rekonstrukcji musieli zająć m.in. wojewódzki i miejski konserwatorzy zabytków. Obaj byli za odtworzeniem bramy w dawnym kształcie.

Polecamy oferte Plush: